31 مارس، 2021

پذیرش مقاله توسط ژورنال ها و مجلات معتبر دنیا و نکاتی که باید بدانید

پذیرش مقاله توسط ژورنال های علمی معتبر برای چاپ نیازمند رعایت برخی اصول ضروری در نگارش مقالات علمی است. یکی از مواردی که می تواند برای پذیرش مقاله شما مفید باشد، آگاهی از دلایل رد شدن مقالات در ژورنال های معتبر است. شاید برای شما هم پیش آمده که پس از ارسال مقاله برای یک ژورنال علمی معتبر، مقاله شما مورد پذیرش قرار نگیرد و این سوال در ذهن شما پیش آمده که ایراد کارتان کجاست.؟ با ما همراه باشید تا با مهمترین دلایل رد شدن مقالات علمی و نکاتی که باید در پذیرش مقاله در نظر داشته باشید آشنا شوید.

برخی اصول مهم و ضروری برای پذیرش مقاله توسط ژورنال علمی

مقاله از قسمت های مختلفی مانند مقدمه، چکیده، متن اصلی و نتیجه گیری تشکیل شده است که تنظیم تمامی این قسمت ها نیازمند رعایت اصول مشخصی است. برای مثال در قسمت مقدمه مقاله، فقط باید به محتوای اصلی اشاره کنید و از ذکر مطالب نامرتبط و حاشیه ای به شدت پرهیز کنید. اما نباید در ابتدای کار به نوشتن بخش مقدمه بپردازید. مقدمه، چکیده و نتیجه گیری مقاله باید بر اساس متن اصلی و قسمت بحث نوشته شود. اگر قبل از نوشتن متن اصلی به نوشتن مقدمه، چکیده و یا نتیجه گیری بپردازید، قطعاً در نگارش این قسمت ها اشتباه خواهید کرد و نکاتی اضافی و نادرست را ذکر خواهید کرد. پس از آن که از نگارش صحیح متن اصلی و بحث اطمینان حاصل و کاملاً آن را تنظیم کردید، می توانید به نگارش قسمت های مقدمه، چکیده و نتیجه گیری بپردازید.

دقت داشته باشید که تمامی قسمت های مختلف مقاله باید با یکدیگر مرتبط باشند به طوری که یک شخص متخصص بتواند با خواندن مقدمه، چکیده و نتیجه گیری به نکات مهمی در مقاله شما پی ببرد و به یک ایده واحد برسد. از یک شخص متخصص بخواهید که بدون خواندن متن اصلی مقاله، فقط قسمت های مقدمه و چکیده و نتیجه گیری مقاله شما را بخواند و بگوید که هدف این مقاله چه بوده است و چه نتیجه ای گرفته است. این کار به شما کمک می کند تا متوجه شوید که قسمت های مختلف مقاله شما در ارتباط با موضوعی واحد به درستی نوشته شده اند، همگی یک هدف را دنبال می کنند و در نهایت اطمینان حاصل می کنید که نکات مهم و اساسی را ذکر کرده اید و از ذکر نکات بی اهمیت خودداری کرده اید.

به چکیده مقاله خود بسیار توجه کنید

تمامی قسمت های مقاله اهمیت ویژه ی خود را دارند اما یکی از مهم ترین قسمت ها، چکیده و یا همان خلاصه مقاله است. اکثر افراد قبل از آن که مقاله شما را به طور کامل مطالعه کنند، ابتدا چکیده آن را می خوانند و اگر چکیده مقاله توجهشان را جلب کرد، آنگاه به خواندن متن اصلی می پردازند. اگر مقاله شما توسط مجله برای چاپ مورد پذیرش قرار نگرفته است، شاید ایراد از چکیده شما باشد که نتوانسته است نظر ویراستار مجله را به خود جلب کند.

اگر سر ویراستار مجله، چکیده مقاله شما را بخواند و احساس کند که نکته ی جالب و جدیدی در این مقاله وجود ندارد، ادامه ی آن را نمی خواند و ممکن است مقاله شما را رد کند. بنابراین برای پذیرش مقاله خود حتماً به قسمت چکیده توجه ویژه ای داشته باشید. شما می توانید از افرادی که متن اصلی مقاله شما را نخوانده اند، بخواهید تا فقط چکیده را مطالعه کنند و صادقانه نظرشان را به شما بگویند که آیا چکیده مقاله آنقدر جذاب بوده که بخواهند ادامه مقاله را بخوانند؟

عنوان مقاله                                                            

عنوان مقاله از چکیده مقاله نیز مهم تر است. بگذارید این گونه برایتان بگوییم که مخاطب شما در ابتدا عنوان را می بیند و اگر عنوان جذابی را مشاهده کرد، ان گاه به سراغ چکیده مقاله می رود و اگر چکیده نیز حاکی از نکات جدید در مقاله بود، آن گاه مقاله شما را می خواند. بنابراین قدم اول در جذب مخاطب، تنظیم یک عنوان مناسب است. برای تنظیم صحیح یک عنوان به موارد ذیل توجه کنید:

عنوان نباید خیلی طولانی یا خیلی کوتاه باشد:

عناوین بسیار طولانی ممکن است حوصله مخاطب را سر ببرد و عناوین بسیار کوتاه نیز نمی توانند به درستی موضوع مقاله را مطرح سازند و در نتیجه ممکن است بسیاری از افراد از کنار مقاله شما رد شوند و آن را نخوانند. بنابراین عنوانی انتخاب کنید که از لحاظ تعداد کلمات مناسب باشد.

عنوان باید با هدف اصلی متن مطابقت داشته باشد:

اگر عنوان شما حاکی از یک موضوع خاص باشد و هدف اصلی مقاله شما موضوع دیگری باشد، این مسئله برای داوران ژورنال و نهایتا سرویراستار اصلاً جذاب نخواهد بود و به احتمال زیاد سبب رد شدن مقاله شما می شود. در حقیقت عنوان باید گویای هدف اصلی مقاله باشد.

از لغات نا مفهوم پرهیز کنید:

استفاده از لغات نامفهوم و گنگ در عنوان، می تواند به شدت به مقاله شما آسیب بزند و از پذیرش مقاله توسط مجله جلوگیری کند. عناوین باید دارای لغاتی باشند که تمامی متخصصین رشته شما آن ها را میدانند و برایشان ناشناخته و یا کمتر شناخته شده نباشد. البته گاهی متن شما دارای ایده جدیدی است و از مسئله ای سخن می گوید که کمتر شناخته شده است و یا یک ایده و تئوری کاملاً جدید در حرفه شماست، بنابراین بر حسب مورد، گاهی نیاز است تا در عناوین از کلمات کمتر شناخته شده نیز استفاده شود.

با استاد راهنمای خود و یا یک فرد متخصص مشورت کنید

سعی کنید ۱۰ عنوان برای مقاله خود انتخاب کنید و خودتان از بین این ۱۰ عنوان، ۵ گزینه بهتر را انتخاب کنید و این ۵ گزینه را به استاد راهنمای خود و یا یک فرد متخصص در این زمینه بگویید و نظرشان را بپرسید. این کار به شما کمک می کند تا بتوانید بهترین گزینه را انتخاب کنید.

عنوان جذاب

عناوین باید جذاب باشند تا مخاطب را تشویق کنند که مقاله را بخواند. البته باید در نظر داشته باشید که عناوین دروغین و فریبنده شاید در ابتدا جذاب باشند و سبب گردند تا مخاطب مقاله شما را بخواند، اما در ادامه که مخاطب به دروغ بودن و فریبنده بودن عنوان پی ببرد، مقاله شما را به سرعت رد می کند و از خواندن ادامه آن خودداری می کند. بنابراین جذاب بودن را با فریبنده بودن اشتباه نگیرید!

مقاله باید بار علمی مناسبی داشته باشد

یکی از دلایل رد شدن مقالات می تواند باز علمی ناکافی مقاله باشد. بار علمی یعنی میزان علمی بودن و تخصصی بودن مقاله. شاید بپرسید که یک مقاله علمی، علمی است و تمام آن را نکات علمی تشکیل داده است؛ پس منظور از بار علمی مقاله چیست؟

در پاسخ باید گفت گاهی اوقات نویسندگان مقاله با ذکر حاشیه های اضافی، از بار علمی مقاله می کاهند. برای مثال دقت کنید که به جای ذکر مطالب حاشیه ای و اضافی، به مطلب اصلی بپردازید و آن را بسط و گسترش دهید نه آن که فقط یک موضوع را مطرح سازید و سایر صفحات را با مطالب حاشیه ای پر کنید.

رفرنس نویسی

یکی از مهم ترین موارد در نگارش یک مقاله، رعایت اصول صحیح رفرنس نویسی و ارجاعات مقاله است. رفرنس نویسی از اساسی ترین نکات نگارش یک مقاله علمی است و عدم رعایت اصول درست در نوشتن آن، نشان دهنده نا آشنایی شما با اصول مقاله نویسی است و به سرعت نشان می دهد که شما فردی حرفه ای نیستید. اگر مقاله شما از اصول صحیح رفرنس نویسی پیروی نکرده باشد، توسط سرویراستار مجله مردود (reject) می شود. رفرنس نویسی نیاز به دقت و نظم دارد. اگر به اصول آن اشراف ندارید یا خودتان آن را بیاموزید و یا از یک شخص حرفه ای بخواهید تا رفرنس نویسی مقاله شما را انجام دهد تا هم مقاله شما مورد پذیرش قرار بگیرد و هم بتوانید تا حدود زیادی از سرقت ادبی (plagiarism) در مقاله خود جلوگیری کنید.

رعایت استاندارد های مجله مورد نظر

قبل از ارسال مقاله برای ژورنال ها و مجلات خاص، باید استاندارد های آن ژورنال را مطالعه کنید و آن را در مقاله خود رعایت کنید. هر ژورنال یکسری استاندارد و اصول مشخصی برای مقالات خود دارد که اگر آن را رعایت نکنید مقاله شما رد می شود و مورد پذیرش قرار نمی گیرد. به عنوان مثال، ممکن است مجله ای مقاله هایی را که تا ۱۵-۲۰ درصد مشابهت (سیمیلاریتی) با مقالات دیگر دارند برای چاپ بپذیرد، و در مقابل مجله دیگری این میزان مشابهت قابل قبول حداکثر ۱۰ درصد باشد. اما قطعا هیچ مجله ای یک مقاله با مشابهت بالاتر از ۲۰ درصد را برای چاپ پذیرش نمی کند. بنابر این بهترین کار این است که قبل از سابمیت مقاله، ابتدا با استفاده از یک سرویس بررسی میزان مشابهت مقاله ابتدا این درصد را برآورد کرده و در صورت لزوم مقاله خود را پارافریز کنید و میزان مشابهت آن زا تا حداقل ممکن کاهش دهید. برای پذیرش مقاله خود باید کاملاً در ارتباط با ژورنال مورد نظر تحقیق کنید و از خط مشی آن آگاه شوید. برخی از ژورنال ها ممکن است مقاله شما را رد کند اما نه به این خاطر که مقاله شما ایرادی دارد، بلکه به این علت که مقاله با اصول و خط مشی ژورنال همسو نیست. اگر بدون مطالعه و تحقیق در ارتباط با ژورنال ها، مقاله خود را برای آن ها ارسال کنید، بسیار احتمال دارد که مقاله شما رد شود و تمامی زحمات شما هدر برود. بنابراین برای صرفه جویی در زمان، هزینه و انرژی خود، حتماً استاندارد های ژورنال مورد نظر خود را بخوانید و از خط مشی آن ها و اصولشان آگاه شوید تا شانس پذیرش مقاله شما بالا برود.

مثال دیگر در این زمینه تنظیم فرمت مقاله طبق فرمت ژورنال مورد نظر است. همه مجلات در وبسایت خود که از آنجا مقاله خود را سابمیت می کنید صفحه ای به نام “راهنمای نویسندگان” (Authors Guide) دارند و در آن کلیه مواردی را که باید برای سابمیت مقاله خود رعایت کنید را ذکر کرده اند؛ مواردی مانند اندازه تیترها، سایز و نوع فونت نوشته، فایل سطرها از یکدیگر و غیره.

شما می توانید برخی از مقالات منتشر شده در ژورنال علمی مورد نظرتان را بخوانید. اگر بتوانید مقاله ای پیدا کنید که مرتبط با موضوع مقاله شما باشد که خیلی بهتر است. به دقت موارد مختلف مقاله را مد نظر قرار دهید و نکات مهم را یادداشت کنید. این کار می تواند به پذیرش مقاله شما در ژورنالی که می خواهید مقاله تان را در آن چاپ کنید کمک کند. 

از سردبیر بخواهید تا خود مقاله شما را بازبینی کند

اگر مقاله شما توسط یک ژورنال رد شد، می توانید به طور کاملاً مودبانه دلایل خود را برای سردبیر ژورنال توضیح دهید. این کار همیشه جواب نمی دهد اما ممکن است باعث شود تا سردبیر، خودش به مقاله شما نگاهی بیندازد و شاید تجدید نظری بکند. البته دقت داشته باشید که دلایل شما و درخواستی که از سردبیر دارید کاملاً مودبانه و منطقی باشد. ویراستار ژورنال، مقاله شما را با دلایل منطقی رد کرده است و شما نمی توانید با التماس های بیهوده نظر سردبیر را عوض کنید. شما باید با دلایل منطقی سخن بگویید تا شاید سردبیر دوباره مقاله را مورد بازبینی قرار دهد. کار ویراستار و یا سردبیر را به هیچ وجه زیر سوال نبرید و ویراستار ژورنال را محکوم نکنید! فقط با رعایت ادب و زبان منطقی، به توضیح دلایل علمی خود بپردازید.

سخن آخر

توجه داشته باشید که اگر مقاله شما توسط ژورنال خاصی مورد پذیرش قرار نگرفته است، به این معنی نیست که تمامی ژورنال ها و مجلات معتبر مقاله شما را رد می کنند. همان طور که در قسمت قبلی اشاره کردیم، هر ژورنال یکسری اصول و استاندارد های ویژه و خط مشی متفاوت خود را دارد. ممکن است مقاله شما با اصول و استاندارد های این ژورنال مطابقت نداشته باشد اما برای ژورنال دیگری بسیار مناسب و عالی باشد. اگر مقاله شما رد شده است، در ابتدا سعی کنید علت آن را متوجه شوید و اگر ایراداتی در مقاله وجود دارد با ویرایش مقاله آن را رفع کنید. شما می توانید مقاله خود را برای ژورنال ها و مجلات دیگر ارسال کنید. بنابراین امیدوار باشید و دست از تلاش برندارید.

دلایل عدم پذیرش مقاله بسیار هستند. نگارش مقاله نیاز به رعایت نکات بسیار زیادی دارد. ما در این متن فرض کرده ایم که شما نکات پایه مقاله نویسی را رعایت کرده اید و بازهم به مشکل برخورده اید. اگر از نکات پایه ای مقاله اطلاع ندارید و یا بر آن ها به طور کامل اشراف ندارید، حتماً اصول صحیح مقاله نویسی را بیاموزید تا تلاش ها و زحمات شما به هدر نرود و بتوانید شاهد پذیرش مقاله خود برای چاپ در ژورنالی که دوست دارید باشید. 

در پایان از خوانندگان گرامی درخواست می کنیم با پر کردن فرم نظرات زیر، تجارب خود در زمینه چاپ مقالات در ژورنال های علمی را با ما و سایر علاقه مندان به اشتراک بگذارند.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *