6 آوریل، 2021

رفرنس نویسی مقاله : آشنایی با انواع شیوه های استناد دهی مقالات علمی

رفرنس نویسی مقاله یا همان استنادات هر مقاله علمی از مهمترین فاکتورهای پذیرش یا رد یک مقاله علمی برای چاپ در ژورنالهای تخصصی است. اگر یک شخص حرفه‌ای و با تجربه بر مقاله شما نظارت داشته باشد و یا خودتان تجربه و اشراف کافی در کلیه جوانب آن و از جمله رفرنس نویسی مقاله داشته باشید، فرایند سابمیت مقاله را به‌راحتی و در کمترین زمان ممکن طی خواهید کرد؛ در غیر این صورت با مشکلات متعددی مواجه خواهید شد که سبب می‌شود مدت‌ها فرایند سابمیت مقاله شما به طول بیانجامد.

روند نگارش یک مقاله علمی کامل و بی‌نقص، شامل چندین و چند گام متعدد است. ما سعی داریم تا در مقالات متعدد، روش نگارش یک مقاله علمی را آموزش دهیم تا خودتان تبدیل به یک نویسنده و ویراستار حرفه‌ای شوید. یکی از موارد بسیار مهم در نگارش مقالات علمی، روش صحیح رفرنس نویسی مقاله (استناد‌دهی) است. با ما همراه باشید تا با فرایند صحیح رفرنس نویسی آشنا شوید.

 استناد‌دهی مقالات یا Citation Style، شیوه‌های متعددی دارد اما شیوه‌های APA، Chicago و MLA در متون انگلیسی، از رایج‌ترین و مورد تأیید‌ترین شیوه‌های استناد‌دهی هستند. قبل از آن‌که به شیوه‌های نام‌برده شده بپردازیم، باید بگوییم که دو نوع کلی رفرنس نویسی مقاله وجود دارد: درون متنی و برون متنی.

رفرنس نویسی مقاله درون متنی

علاوه بر آن‌که شما باید رفرنس‌های خود را در بخش انتهایی مقاله تحت عنوان “منابع” (References) وارد کنید، باید آن‌ها را درون متن نیز ذکر کنید. با توجه به شیوه استناددهی که انتخاب می‌کنید (APA، Chicago و MLA)، نوع ارجاع درون متنی شما متفاوت می‌شود اما به‌طور کلی، در رفرنس نویسی درون متنی نباید تمامی اطلاعات منابع خود را ذکر کنید.

رفرنس نویسی مقاله برون متنی

در انتهای مقالات علمی و در قسمت “منابع” رفرنس‌ها یا همان استنادات مقاله فهرست با ترتیب خاصی ذکر می شود. ترتیبی که شما در رفرنس نویسی برون متنی دنبال می‌کنید نیز با توجه به نوع استناد‌دهی که انتخاب کردید (APA، Chicago و MLA) تعیین می‌شود. در رفرنس نویسی برون متنی، تمامی اطلاعات مربوط به هر ارجاع باید درج شوند.

شیوه استناد دهی APA

استناد‌دهی APA یکی از تأیید شده‌ترین شیوه‌های رفرنس نویسی مقاله است که در ایران نیز بسیار استفاده می‌شود. APA مخفف عبارت American Psychological Association می باشد و توسط انجمن روانشناسی آمریکا ایجاد شده است. اگرچه این شیوه بیشتر برای متون علوم اجتماعی و روانشناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد اما برای مقالات رشته های دیگر نیز بسیار کاربرد دارد. اگر در مقاله خود از روش رفرنس نویسی APA استفاده کنید، مقاله شما از یک سبک صحیح استناد‌دهی پیروی کرده است. اگر نمی‌خواهید با تمام روش‌های رفرنس نویسی آشنا شوید و یا زمان و حوصله این کار را ندارید، ما به شما پیشنهاد می‌کنیم که فقط سبک APA را بیاموزید زیرا مورد تأیید بسیاری از مجلات علمی بین المللی است و با بسیار از نرم‌افزارهای مدیریت منابع مانند (EndNote) سازگار می‌باشد.

در شیوه APA درون متنی، شما باید منبع را در آخر جمله‌ی خود این گونه ذکر کنید: نویسنده (هر تعداد نویسنده که داشته باشید را ذکر می‌کنید و با ویرگول از یکدیگر جدا می‌کنید)، تاریخ؛ به عنوان مثال: Wang et al. (2018) . سپس در بخش رفرنس نویسی برون متنی (در انتهای مقاله) باید تمامی اطلاعات مربوط به هر رفرنس درون متنی را بطور کامل ذکر کنید اما استناد‌دهی شما با توجه به فاکتورهایی مانند تعداد نویسنده، استناد به کتاب یا استناد به منبع اینترنتی، استناد به نویسنده‌ای که یک شخص نیست و سایر موارد متفاوت خواهد بود. اگر می‌خواهید از ظریف‌ترین نکات موجود در این شیوه رفرنس نویسی آگاهی یابید باید کتاب مخصوص رفرنس نویسی APA را مطالعه کنید.

شیوه استناد دهی Chicago

روش استناد دهی Chicago توسط The Chicago Manual of Style منتشر می‌شود. این روش قدمت بسیار زیادی دارد و بر دو نوع است.

Chicago A: منبع را با اطلاعات کامل در پاورقی یا ته‌نویس و در فهرست کتب مربوطه اشاره می‌کنید.

Chicago B: منبع را به‌شکل اختصاری به صورت (نویسنده، تاریخ) می نویسید و یا در فهرست کتب به‌صورت لیستی کامل از منبع عنوان می‌کنید.

البته استناد دهی درون متنی در پاورقی، امروزه زیاد مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و در پاورقی متن فقط نکات مهم درون متن را می‌نویسند. اما به‌طور کلی روش Chicago نیز یکی از روش‌های مورد تأیید است.

شیوه اسناد دهی MLA

شیوه MLA توسط Modern Language Association (انجمن زبان مدرن) ارائه می‌شود و در مطالعات زبان‌شناسی مورد استفاده قرار می گیرد. شیوه ارجاع درون متنی MLA به صورت (نویسنده، شماره صفحه) است. این شیوه در کنار شیوه APA یکی از مورد تأیید‌ترین شیوه‌های رفرنس نویسی مقاله است.

رفرنس نویسی مقاله علمی: چند نکته مهم 

دقت داشته باشید که قبل از رفرنس نویسی، اگر مجله مورد نظر خود را انتخاب کرده‌اید، در مورد شیوه رفرنس نویسی مورد تأیید آن مجله با آن‌ها مشورت کنید تا از اصول مورد تأیید آن‌ها پیروی کنید. اصول رفرنس نویسی بسیاری وجود دارد که برخی مورد تأیید مراکز بین‌المللی است و برخی دیگر امروزه کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. تعدادی از این شیوه‌ها رفرنس نویسی عبارتند از: ACS، AMA، Turabian، OSCOLA، Vancouver، Harvard، IEEE، NLM، AAA و APSA. اگر شما یک ویراستار حرفه‌ای هستید، به شما توصیه می‌کنیم با تمامی شیوه‌های رفرنس نویسی مقالات آشنا باشید و بر ۵ شیوه برتر کاملاً مسلط باشید. اما اگر یک پژوهشگر هستید یا فقط می‌خواهید یک شیوه رفرنس نویسی را بیاموزید تا از پس مقالات خود بر بیایید، به شما توصیه می‌کنیم که شیوه رفرنس نویسی APA را بطور کامل یاد بگیرید و این شیوه را مبنای رفرنس نویسی خود قرار دهید. اگر مقاله خود را برای مرکز و یا مجله خاصی آماده می‌کنید، حتماً از شیوه مورد تأیید ان مرکز اطلاع داشته باشید تا طبق آن رفرنس نویسی مطلب خود را انجام دهید.

به یاد داشته باشید که نحوه رفرنس نویسی جزئیات بسیاری دارد که باید آن‌ها را رعایت کنید. برای مثال باید بدانید که کدام قسمت از منبع را به صورت ایتالیک بنویسید؛ کدام قسمت را با ویرگول (،) از هم جدا کنید و کدام قسمت‌ها را با علامت‌هایی نظیر (؛ و -). موارد این چنینی بسیاری وجود دارد که در رفرنس نویسی باید از آن مطلع باشید تا مقاله شما مورد برای چاپ در مجلات علمی پذیرفته شود.

ارتباط سرقت ادبی و رفرنس نویسی مقاله

بسیاری از پژوهشگران و نویسندگان مقالات علمی به علت عدم رعایت صحیح قواعد رفرنس نویسی به‌طور ناخواسته مرتکب سرقت ادبی می‌شوند. اگر شما منابع را به درستی و با رعایت مقررات رفرنس نویسی ذکر نکنید، ممکن است دچار سرقت ادبی شوید. بنابراین برای پیشگیری از سرقت ادبی (Plagiarism) اهمیت رفرنس نویسی صحیح را فراموش نکنید.

اگر خودتان مسلط به رفرنس نویسی مقاله نیستید، می توانید این کار را بر عهده شخص متخصص بگذارید تا متن شما را با اصول صحیح استناد‌دهی تنظیم کند. البته اگر نگارش مقالات علمی کار همیشگی شما است و یا اگر یک ویراستار هستید، ما به شما توصیه می‌کنیم که با مطالعه نحوه رفرنس نویسی، این کار را خودتان بیاموزید تا بتوانید مقالات را با شیوه صحیح و بین‌المللی استناد‌دهی کنید.

زمانی که در حال جمع‌آوری، پژوهش و نگارش متن مقاله خود هستید، تمامی منابع را با دقت در یک دفتر و یا فایل Word یادداشت کنید تا در انتهای نگارش بتوانید آن‌ها را تنظیم کنید. به یاد داشته باشید که منابع را با خطی خوانا و منظم بنویسید و اگر برایتان مقدور است آن را در یک فایل Word تایپ کنید تا دیگر نگران پاک شدن مطالب و یا ناخوانا بودن آن‌ها نباشید تا اگر می خواهید رفرنس نویسی مقاله خود را به شخص دیگری واگذار کنید، بتواند به راحتی آن را بخواند و در متن اعمال کند. شاید در زمان شروع نگارش مقاله مورد نظرتان تازه نفس باشید و تمامی مطالب را در ذهن داشته باشید و به همین علت، دقت لازم را در رفرنس نویسی مطالب نداشته باشید، اما به‌خاطر داشته باشید که در انتهای نگارش مقاله، ذهن شما خسته می‌شود و نکات بسیاری در ذهنتان وجود دارد که به‌راحتی ممکن است اطلاعات ریز و یا حتی کلی منابع را فراموش کنید. بنابراین در ابتدای کار نظم را رعایت کنید و تمامی منابع را طبق اصول بنویسید.

سخن آخر

در پایان نیز به یاد داشته باشید که فقط متن و نکاتی که در مقاله ذکر کردید مورد توجه داوران و سردبیران مجلات قرار نمی‌گیرد، بلکه تمامی عناصر متن شما نشان دهنده اصالت و صحت کار شما است. نحوه نگارش، تایپ، شماره‌گذاری صفحات، رفرنس نویسی، مارجین صفحات و بسیاری از موارد دیگر وجود دارد که مورد توجه داوران و سردبیران مقالات است. بنابراین تصور نکنید که فقط ایده‌ها و مطالب شما است که مورد توجه قرار دارد، بلکه توانایی و تخصص شما است که با تمامی موارد و عناصر موجود در متنتان بررسی می‌شود.

با ما همراه باشید تا علاوه بر رفرنس نویسی مقاله که در ابن مقاله به آن پرداختیم، در مقالات آتی اصول نگارش مقالات علمی و سابمیت مقالات را بیاموزید و قلم خود را تواناتر و غنی‌تر سازید. شما می‌توانید از مقالات قبلی ما در سایت نیز استفاده کنید و دراین زمینه حرفه‌ای‌تر شوید.

در انتهای از شما تقاضا می کنیم تجارب شخصی خود در زمینه مقالات isi و چاپ مقاله در مجلات علمی را با ما و دیگر خوانندگان سایت در میان بگذارید.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *